One of the reasons people in a vicious addiction - idleness. When he had tilled the land, engaged in trade, how could he lead an idle life?
Abay Kunanbayev

Home
Specprojects
Ауылым алтын тұғырым
Ықылас Әділетұлы.

Ықылас Әділетұлы.


1997 жылы Алтайда дүниеге келген. Ақсу ауданы Қызылағаш ауылындағы орта мектептің түлегі. Қазір Абай атындағы ҚазҰПУ-дың 4 курс студенті.

Жусанның иісі

                                        

(Әкені сағыну)

 

Кеудемде жусанның иісі жамырап,                                                                                   

Алыстан шопанның бейнесі келеді,                                                                                

Сағымнан әкемнің қарасы бұлдырап.                                                                                         

Көремін ақ шағыл шашылған өзенді.

 

 

Төбеден маңдайын күн қарып бақылап,                                            

Кермиық, жылқылар жосыған даланы.                                                                                          

Кеш батты, іңірден тұяқтар жарқылдап                                                                                   

Сеземін, ғұмырың шапқылап барады.

 

 

Жаз демі, жайқалған жанарда жасыл бақ                                                                   

Сал дәурен, сарпылған сағаттар сырғыды.                                                                                                  

Сағындым әкемнің дауысын атырап!                                                                             

Сар дала естелік сақтадың ба, бұл күні?

 

 

Түн сүті, топырақ жондарды ай сүйіп                                                                                  

Жалғыз тал, жапырақтай кештім жалғанды.                                                          

Жауқазын төгілсе қурайлар бүрсиіп,                                                                      

Ауылдан іздеймін тасбиық тауларды.    

     

       

Боз көде бұрқасын боранға қозданып,                                                                    

 Кермеден жұлқынып тұлпарлар атылған.                                                                                  

Шүйгінің бөктерге сәйгүлік қарпытып,                                                                           

Асуды тамсантып алқынтпай асыртқан.

 

 

Шу асау, сайланған жортуыл айғыры                                                         

Бөрілер тебіреніп көкке ұлыған.                                                                                         

Бір кезде серпіліп сайгез оқ – таң жыры,                                                               

Тұғырда найзадай қанаттар қалқыған.

 

 

Ақ бие су ішкен бұл маңнан сораптап,                                                            

Ақ қырлы қиыршық бұлақтан өтем мен.                                                                 

Шеткі жол, жусанның иісі бұрқырап                                                                

Ұзақта, күтіп мені тұр әкем...

 

 

 

                  

ҚОҢЫР БЕСІК          

                                                                                                         

Қоңыр түтін араласып ызғарға,                                                                                                     

Қоңыр бесік,                                                                                                                            

 дауысымен тербеледі сәбидің.                                                                                                            

Күртік қар,                                                                                                                                          

 қоңыр төбе жамылыпты ақ шалма.                                                                                                           

Ей, дүние                                                                                                                                               

ұйықтап барам ырғағына әлдидің.

 

 

Қоңыр қозы маңырайды ауық бір,                                                                         

 Түн ортасы,                                                                                                                               

айналып кеп бауырына көсілдің.                                                                                                                      

 Үй іші,                                                                                                                                                                                            

қайта-қайта шырт ұйқыны серпіп бір.                                                                               

Еркелетші,                                                                                                                               

 іңгәләдім, ақ сүтіңмен көз ілдім.

 

 

Қоңыр тірлік таңмен бірге таласып,                                                                                                             

Дұғаменен,                                                                                                                                   

қоңыр әжем қуат тұтты сәресін.                                                                                                 

Әкем кетті,                                                                                                                      

ақ қырауда атын ерттеп тау асып.                                                                                                                   

Жыладым мен,                                                                                                                  

 ақ келіншек тербетеді кемесін.          

 

 

Қоңыр төбет қыңсылайды еркелеп,                                                                                         

Қоңыр өзен,                                                                                                                 

 ағып барад(ы) жырып дүлей жылғасын.                                                                              

Қоңыр құман,                                                                                                       

 бата біткен алақаннан еселеп,                                                                                                                            

Тал бесіктей,                                                                                                                       

тербеліп барам, ақ домбыра жырласын!

 

 

Ойқастадым – бәрі бекер жалғанда,                                                                                         

Сол бесікте,                                                                                                                  

қалған едім бір арумен серттесіп.                                                                       

Анашымның                                                                                                

ақ жаулығы ұшып барад(ы) аспанда.                                                         

Аңызақ жел,                                                                                                                      

бірқалыпта ырғалады бос бесік.

 

 

 

        

Биыл Қызылағаш ауылындағы су апатының болғанына тоғыз жыл толып отыр. Ауылымдағы сол бір қиын кезеңді бала күнімде өз көзіммен көрдім. Алғаш қалам ұстауыма да түрткі болған оқиға менің сәби жүрегімді жайдан-жай қалдырмаған еді. Көркемдігі онша емес болса да, 6-шы сынып бала кезімдегі ауылыма арнап жазған өлеңімді қабыл алғайсыздар.

 

 

 

Қызылағаш жасыма,                                               

Сұм күндер тұрмас кетеді.

Қорғаның болам қасыңда.

Ұрпағыңмын жетелі.

 

                                                         

Көктеммен бірге гүлденер,

Жайқалар әлі бау-бағың.

Құлпырып әсем түрге енер,

Ырыс қонған аймағың.

 

                                                                     

Өзіңдей өңір бар ма екен?

Әлемнен іздеп таба алман.

Иранбағым, нән мекен,

Жалғанар әлі сан арман.

 

 

Қызылағаш жасыма,                                                                                   

Сын сағаттан, сынбай өтесің.                                                                      

 Бағалы маған тасың да,                                                                                            

 Талмасын еш өзегің,     

 

                                                                                           

Жаз шығар тағы жайраңдап,                                                                                

 Аспаның алда ашылар.                                                                                       

Күн төгілер жарқырап,                                                                                     

Жарақатың жазылар.

 

 

 

Барлығын да түсінем,                                                                                        

 Бұла күн маңып өшеді.                                                                                                       

 Қайғыңа мың күрсінем,                                                                                                                

Жастарың бар өрелі.

 

 

 

Тәңірім сені қолдайды,                                                                                      

Еліме сенем, жасасын!                                                                                             

Ертеңім менің арайлы,                                                                        

Болашақ таңы атар шын!

 

 

 

Қызылағаш жасыма,                                               

Сұм күндер тұрмас кетеді.

Қорғаның болам қасыңда.

Ұрпағыңмын жетелі. 

 

Leave a comment:
Captcha

Most read

Most discussed